Gedragen 
Deze morgen moet ik toevallig denken aan wat een Nederlander, die een tijdje in Canada heeft gewoond, mij mailde. Dat ze het wel eens 'benauwd' kreeg van 'het opgeheven vingertje' van de Canadees.

Ontegenzeggelijk weet 'de Canadees' zich veel beter te gedragen in de publieke ruimte dan de gemiddelde Nederlander. In de rij bij de supermarkt krijg je niet het gevoel, dat je spullen over de band worden gevlogen en de persoon achter je ongedurig op zijn tenen staat te wippen. Of het niet nog sneller kan. Welnee, alles gaat zeer vriendelijk en op zijn elf-en-dertigste, iets waar we nu aan gewend zijn en als prettig ervaren. Heerlijk laid-back!

Sorry
Men begint ieder gesprek standaard met "How are you?" gevolgd door: "Good, how are you?" Misschien niet altijd gemeend maar nog altijd fijner dan niets of een ontevreden hoofd. Laatst werd Suus gesneden in de auto en omdat het warm was, reden we met open ramen. De auto reed door en we keken elkaar verbaasd aan; hadden we dat goed gehoord? De bestuurder van de auto had "Sorry!" geroepen. Wow.

Onrust
Dit gaat allemaal zo door mijn hoofd als ik in de bibliotheek mijn mail check. Achter me voel ik lichte onrust en als ik omkijk, zie ik een groepje van 4 jongeren zitten die computerspelletjes spelen. Ze smoezelen wat zoals tieners dat onderling kunnen doen, grinniken. Ik focus me weer op mijn scherm en kijk op, als ik wat later ineens een welgemeend "Fuck off!" door de ruimte hoor gaan. Het is alsof het vredige landschap is verstoord.

Profanity
Onmiddellijk staat een medewerkster van de bibliotheek naast het groepje paraat en geeft ze een fikse waarschuwing. Maar dat niet alleen, een wat oudere man komt er ook bij staan en bemoeit zich ermee.

De man is woest en zegt dat het hier om "profanity" gaat. Met een lading alsof iemand zojuist heeft gedreigd de bibliotheek op te blazen. Hij krijgt ruzie met de bibliotheek medewerkster, die zich duidelijk gepasseerd voelt en sneert dat ze het wel alleen op kan lossen. Het wordt alleen maar erger. Was het bij de vloek gebleven, dan was de spanning ontladen. Ik bekijk het geinteresseerd van een afstandje. De jongens zijn stil en zien er beteuterd en vooral zwaar ingedamd uit. Het plezier van het gamen met elkaar is er wel vanaf.

Drama
Anderhalf jaar geleden vond er in Langford, de 'vinexwijk' van Victoria en mijn werkgebied, een ongelofelijk drama plaats. De kranten stonden er vol van. Twee jongens lokten een meisje naar hun huis, verkrachtten en mishandelden haar gruwelijk en staken vervolgens haar ontzielde lichaam in brand. Een gigantisch trauma, niet alleen voor de familie, vrienden en school van de betrokkenen maar voor de hele community.

Nog niet aan toe
Tijdens een meeting bespreken we een te organiseren conferentie voor jeugdparticipatie. De vraag wordt gesteld, of 'hier nog iets mee gedaan moet worden'. Ik zie hoe mijn collega's elkaar ongemakkelijk aankijken. "Nee, dat ligt nog veel te gevoelig in de community…" En: "daar is de community nog lang niet aan toe!" In mijn opinie bereik je niets met dingen toedekken en is openheid en delen de sleutel en een begin van healing. In Canada lijken ze daar anders over te denken. Er moet toch een middenweg zijn, vraag ik me af.

Misverstand 
Er bestaat, vooral in rural Canada, het hardnekkige misverstand dat seksuele voorlichting aan jongeren leidt tot het eerder beginnen met seks. Laat staan informeren over homoseksualiteit (je zou er maar homo van worden!). Dus doet men er regelmatig maar helemaal niet aan. Wat resulteert in vele tienerzwangerschappen. Het percentage tienerzwangerschappen, zelfbeschadiging ('cutting' of snijden) en suicide (pogingen) onder Canadese jongeren is schrikbarend hoog, hoger dan in de VS.

Mental health
De wachtlijsten voor youth mental health organizations zijn ellenlang. Daardoor komt er meer dan verantwoord op het bordje van jongerenwerkers, die ook in Canada helemaal niet opgeleid zijn om psychische/psychiatrische problematiek zoals zelfbeschadiging te diagnosticeren en behandelen. Hooguit vindt een jongere een klankbord en vertrouwenspersoon bij zo'n jongerenwerker en wijst de jongerenwerker door. Hier gaat dat iets anders; veel jongerenwerkers werken inhoudelijk met depressieve, boze, lost youth en dat komt vooral in de "rijke" wijken voor. Door de afstanden worden de kinderen en jongeren overal door de ouders naartoe gereden. Er is zelden een moment zonder 'toezicht'.

Spanning
Ik krijg de indruk dat veel Canadese jongeren zo in het gareel gehouden worden, dat de spanning uiteindelijk wel ergens moet ontladen. Soms in een extreem drama zoals in Langford. Maar weegt dat op tegen een kort maar krachtig "Fuck off!" in de plaatselijke bibliotheek?

Dat ik de vraag stel wil niet zeggen, dat ik het antwoord weet…